Bug-Jargal
Pisarz próbuje sił w nowych rodzajach literackich. Obok pracy nad drugą wersją powieści Bug-Jargal (1826) powstał jego wielki dramat historyczny Cromwell, poprzedzony słynną Przedomową - manifestem nowej szkoły literackiej (1827). Była to zapowiedź zwycięstwa 112 młodych romantyków nad klasykami. Olśniewającym
wyrazem poetyckim nowego kierunku okazały się Poezje wschodnie (1829).
Rewolucję Lipcową witał poeta wierszem Do młodej Francji. Widział w tym wydarzeniu wejście ojczyzny na drogę dawnej wielkości i demokracji tak pod względem politycznym, jak społecznym. Za panowania Ludwika Filipa Hugo zrobił wielką karierę literacką i polityczną, ale zawsze uważał ją za pomost ku swojej służbie publicznej. Sztuka wedle Hugo jest odpowiedzialną i szczytną działalnością społeczną, kształtującą serca i umysły.
Rok 1830 to nie tylko rewolucja w polityce, ale i rewolucja w teatrze. Zapoczątkowana już poprzednio, teraz triumfowała wraz z sukcesem dramatu Hernani, której premiera dała powód do starcia romantyków z klasykami. Hugo pisze serię dramatów historycznych, wystawianych nie bez oporu ze strony władz (m. ki. Król się bawi - 1832, Angelo, tyran z Padwy - 1835, Ruy Dlas - 1838, Burgrabiowie - 1843). Powieść historyczna z czasów schyłkowego średniowiecza Katedra Marii Panny w Paryżu (1830-32) stawia autora w czołówce powieś-ciopisarzy. A cztery zbiory poezji z lat 1831, 1835, 1837 i 1840 (Liście jesienne, Pieśni zmierzchu, Głosy wewnętrzne, Blaski i cienie) utwierdzają sławę pierwszego poety Francji.
Sankcjonuje ją wybór do Akademii Francuskiej (1841) i powołanie do wyższej izby parlamentu francuskiego, jaką była izba parów (1845). W tym charakterze Hugo 113 rozwinął szeroką działalność społeczną i polityczną. Przykładem wystąpienie w obronie prawa Polski do niepodległości z okazji debaty nad wydarzeniami galicyjskimi (19 III 1846).
